Huishoudboekje gemeente Hardenberg valt niet tegen

HARDENBERG – “Het coalitieprogramma is uitgevoerd, we hebben 12 miljoen euro bezuinigd en er staat nog wat geld op de bank voor de nieuwe raad, hoewel minder dan we vorig jaar hadden verwacht.” De Hardenberger wethouder van financiën Jannes Janssen (foto) is niet iemand die zichzelf op de borst slaat, want hij weet ook wel dat het gunstige huishoudboekje van de gemeente voor een deel wordt bepaald door zaken waar je geen invloed op hebt. Maar hij klonk woensdagmiddag bij de presentatie van de Kadernota 2018 aardig tevreden. Deels omdat B&W in zijn ogen goed met het geld van de burgers zijn omgegaan en deels omdat de gemeenteraad de bezuinigingen heeft geaccepteerd en niet heeft potverteerd en geld aan ‘allemaal leuke dingen’ heeft uitgegeven.

Er is het afgelopen jaar een beetje gewerkt aan de lastenverlichting die de raad wilde: de OZB voor niet-woningen is verlaagd en er is korting gegeven op de afvalstoffenheffing en de rioollasten. Ook komend jaar kan de heffing voor afval met een tientje naar beneden en de rioolrechten kunnen zelfs structureel met tien euro worden verlaagd.
Het huishoudboekje laat het toe dat in de begroting voor volgend jaar, de laatste van deze raadsperiode, nog wat geïnvesteerd kan worden terwijl de schuldenlast is verminderd. Tenminste, als de gemeenteraad in de junivergadering met de voorstellen akkoord gaat.

Het college wil geld uitgeven aan het versterken van de economie, want dat is nodig voor de werkgelegenheid en de groei van de gemeente. Dat gebeurt samen met de regio Zwolle en de regio Zuidoost-Drenthe. Verder wordt er geld gereserveerd voor het moderniseren van de winkelcentra in met name Hardenberg en Dedemsvaart: kleiner, moderner en toegerust voor de toekomst. Verder wordt er extra geld beschikbaar gesteld voor huishoudelijke hulp, zodat inwoners met lagere inkomens minder kwijt zijn aan een eigen bijdrage.

Tijdens een van de voorgaande raadsvergadering heeft de raad zich sterk gemaakt voor duurzaamheid, zodat B&W geld willen uitgeven aan kansrijke duurzame energieprojecten. Bovendien geeft de gemeente het goede voorbeeld door vier jaar lang een half miljoen euro per jaar uit te geven aan zuiniger verlichting in openbare gebouwen en aan straatverlichting. “Veel geld, maar deze investering verdient zichzelf voor een deel weer terug omdat we minder geld kwijt zijn aan vervanging, reparaties en elektriciteitskosten”, vertelt Janssen.

Voor de nieuwe gemeenteraad, die in 2018 wordt gekozen, blijft zo’n 3 miljoen euro over om te investeren. Op die manier kan er ook echt politiek worden bedreven door de politieke partijen en is het niet alleen maar ‘op de winkel passen’. Bovendien kunnen er nog incidentele meevallers komen zoals meer industriegrond verkopen dan was gedacht of meer woningen bouwen dan waarop was gerekend. Maar daarnaast is de financiële toekomst ook onzeker omdat niet bekend is wat het Rijk doet en het is onbekend of de economische groei doorzet.

De raad bespreekt de Kadernota eerst op 6 juni, waarna dinsdag 20 juni een besluit wordt genomen.

Asbest van schooldak

De voormalige basisschool Het Talent in Dedemsvaart moet uiterlijk over 5 jaar een nieuw dak hebben. Voorlopig kan het pand nog een paar jaar gebruikt worden als onderkomen voor vijf woonurgenten of statushouders, maar het dak voldoet nog niet aan de asbestwetgeving en energiewetgeving.

Vóór 2024 dienen asbesthoudende daken gesaneerd te zijn en voor 2023 moeten verhuurde panden voldoen aan energielabel C. Voor Het Talent betekent dit dat uiterlijk eind 2022 het asbesthoudende dak vervangen moet zijn door een nieuw, asbestvrij dak met hogere isolatiewaarde.

B&W van Hardenberg hebben daarom besloten in eerste instantie de school 5 jaar vrij te geven voor gebruik als woning, mits de provincie Overijssel meebetaalt aan het plan. Na deze periode wordt opnieuw een afweging gemaakt op basis van de investering en de vraag naar dergelijke woningen. Het kan zijn dat de woonvergunning nog eens 5 jaar verlengd wordt.

Geld voor hulp aan nieuwe Hardenbergers

De coalitiepartijen in Hardenberg zullen VVD-fractievoorzitter Bert Gelling zo langzamerhand wel zat zijn. CDA-voorman Martijn Breukelman deed dat dinsdag wel zo voorkomen. Gelling had weer eens een opmerking gemaakt over de begroting. Dat leek aanvankelijk een positief verhaal te worden, want hij was blij dat er geld was overgebleven het afgelopen jaar. Maar daarna kwam hij weer bij zijn stokpaardje terecht, namelijk dat het dit keer heel anders was dan de afgelopen 15 jaar, toen het CDA en partners zoveel geld over de balk hadden gegooid. Breukelman kon die repeterende breuk van de VVD niet erg waarderen, zo bleek uit zijn antwoord. Gelling doet voortdurend alsof zijn partij 3 jaar geleden is opgericht, of afkomstig is van Mars of Pluto. Terwijl onder veel besluiten over uitgaven (wegen, tunnels, sportvoorzieningen, armoedebestrijding etc.) ook de handtekening van de VVD staat. Unanieme besluiten zijn geen zeldzaamheid in Hardenberg.

Tegenover dit negativisme van Gelling stond dit keer ook iets positiefs: hij had namelijk best begrepen dat tijdens de vorige raadsvergadering een fraai toneelstukje was opgevoerd door GroenLinks. Het GL-raadslid Anne van den Hoek had allerlei asielzoekers en statushouders opgetrommeld om te laten horen hoe erg het was gesteld in Hardenberg met discriminatie, gebrek aan passend werk en halfbakken taalcursussen. Met tussendoor een dankwoordje aan het adres van de Hardenberger samenleving, anders zou het wel érg ongeloofwaardig klinken. “Laten we niet doen alsof één verhaal over discriminatie tekenend is voor het gedrag van alle Hardenbergers”, vertelde Gelling. Hij wilde onderzoek naar de toestand. Daarin vielen andere partijen hem bij, waarna wethouder De Vent toezegde vóór eind oktober de raad te laten weten wat dit onderzoek naar racisme en discriminatie heeft opgeleverd.

Die toezegging was voor PvdA-woordvoerder Gitta Luiten (zie foto) reden om een aangekondigd amendement niet in te dienen. Zij had 150.000 euro willen uittrekken voor bestrijding van racisme in Hardenberg en ze wilde daarbij de middelbare scholen betrekken. Het was maar goed dat ze haar amendement niet daadwerkelijk uit de la hoefde te trekken, want ze had waarschijnlijk de wind flink van voren gekregen. Ten eerste omdat het bedrag van 150.000 euro nergens op gebaseerd was en ten tweede, omdat de raad niks te zeggen heeft over wat scholen wel of niet doen. Bovendien zijn middelbare scholen via het vak maatschappijleer al bezig met het bestrijden van racisme en discriminatie. De rijksoverheid heeft namelijk verordonneerd dat scholen wettelijk verplicht zijn aandacht te besteden aan actief burgerschap en sociale integratie.

De anderhalve ton van de PvdA wordt dus niet uitgegeven, maar andere maatregelen kosten wel veel geld: de stichting Vluchtelingenwerk krijgt jaarlijks twee ton, de GGD een halve ton, voor een persoon die de verbinding moet vormen tussen hulpverleners aan de ene kant en hulpvragers aan de andere kant wordt twee ton uitgetrokken en tenslotte een ton voor het extra werk dat ambtenaren moeten leveren omdat het aantal statushouders in de gemeente Hardenberg groeit. Samen 5,5 ton per jaar maar dat geld komt voornamelijk van de Rijksoverheid, zodat Hardenberg er geen geld bij inschiet.
Dit voorstel van B&W, om iedereen die in Hardenberg mag blijven mee te laten doen in de maatschappij, werd unaniem door de gemeenteraad aangenomen. Dus ook door de VVD.

Leerlingen spelen politieke spel met verve

Hardenberg krijgt een twee keer zo groot azc. De toestand in de wereld zorgt ervoor dat er veel vluchtelingen naar ons land komen die een veilige plek zoeken. Het college van B&W denkt ze die plek te kunnen geven in leegstaande woningen en gebouwen. Die opvang kost geld, maar een deel wordt betaald door de rijksoverheid. Veiligheid voor buurt en asielzoekers wordt gegarandeerd. De 700 extra asielzoekers leveren zo’n 30 banen op en daarnaast worden nog mensen gezocht voor onderhoud, schoonmaak en beveiliging. Bovendien kan de Hardenberger middenstand ervan profiteren. Gaat de gemeenteraad van Hardenberg dit voorstel van B&W steunen of niet? En waarom gaan de raadsleden wel of niet achter de plannen staan?

Het bovenstaande was dinsdagmiddag geen werkelijkheid maar een spel, een politiek spel gespeeld door leerlingen van vwo-5 van het Vechtdal College in Hardenberg in de raadszaal van het gemeentehuis. Met raadsleden in de rol van B&W en in de rol van coach van de verschillende partijen. Want alle leerlingen waren verdeeld over de verschillende fracties die Hardenberg telt. En dus moesten ze zich inleven in het standpunt van GroenLinks, de ChristenUnie en de VVD, om een paar te noemen. Er werden vragen gesteld om een mening te vormen, de wethouders werd het vuur na aan de schenen gelegd en uiteindelijk werd een standpunt ingenomen en verdedigd. Met na twee uur debatteren als uitkomst dat de extra opvang geregeld kan worden. Weliswaar niet in leegstaande woningen, want die zijn nodig voor de Hardenbergers, maar leegstaande scholen of kantoren zou kunnen. Alleen de leerlingen die de VVD-fractie vormden stemden tegen. Iets wat de VVD in het echt waarschijnlijk ook zou doen.

Het democratiespel van ProDemos, van harte ondersteund en aanbevolen door de gemeente en de provincie, werd hartstochtelijk gespeeld, waardoor het lijkt alsof Hardenberg straks met een gerust hart de politieke erfenis van de huidige raad kan overlaten aan een nieuwe generatie.

Tijdelijke burgemeesters

Commissaris van de Koning in Overijssel Ank Bijleveld-Schouten heeft drie waarnemend burgemeesters aangesteld.

Bas Verkerk wordt waarnemer in Ommen, Jean Paul Gebben wordt waarnemer in Losser en Annelies van der Kolk gaat aan de slag als waarnemend burgemeester in Twenterand. De heer Gebben en mevrouw Van der Kolk zijn vanmiddag door de commissaris beëdigd. De heer Verkerk zal, wegens verblijf in het buitenland op een later moment beëdigd worden. De waarnemend burgmeesters zullen half mei in hun nieuwe gemeente beginnen.

Politiek een spel

Leerlingen van het Vechtdal College uit Hardenberg spelen dinsdag 9 mei in de raadszaal van het gemeentehuis het Democratiespel. Tijdens dit spel kruipen ze in de huid van een raadslid en gaan ze een beslissing nemen over een (fictief) voorstel van het college van B en W.

Raadsleden voor even wethouder
Henk Dogger (CDA), Anne van den Hoek (GroenLinks) en Sake Christiaan Stelpstra (ChristenUnie) treden tijdens het spel op als wethouder. Rick Brink en Arjen Roelofs (beiden CDA), Simone Hof (ChristenUnie) en Stella Hanssen (D66) ondersteunen de ‘raadsleden’. Het Democratiespel duurt van 14.00 tot 16.00 uur. Een moderator van ProDemos, Huis voor democratie en rechtsstaat, begeleidt het Democratiespel.

Gemeente houdt geld over

De gemeente Hardenberg heeft vorige jaar een kleine 6 miljoen euro overgehouden, terwijl er gerekend was op een tekort van een kleine 1,5 miljoen. Een groot verschil tussen begroting en werkelijkheid, erkennen B&W. Overigens net als het jaar daarvoor.

Het college verontschuldigt zich met de opmerking dat dit komt doordat enkele grote posten wat inkomsten en uitgaven betreft niet bekend waren bij het opmaken van de begroting.
Zo heeft de gemeente meer geld gekregen van het Rijk (0,9 miljoen), zijn aandelen Enexis verkocht (1,1 miljoen), zijn meer kavels voor industrie en woningen verkocht dan was voorzien en er is minder geld uitgegeven aan bijstand, omdat het aantal uitkeringen weliswaar licht is gestegen maar minder sterk dan was verwacht. Ook is geld van de WMO overgebleven (2,5 miljoen).

Doorschuiven van projecten
Een beetje ‘vals’ voordeel is het bedrag van 2,4 miljoen dat is overgebleven. Dit komt doordat projecten niet zijn gerealiseerd in 2016, maar in 2017 aan de beurt komen. Het bedrag kan dus meteen weer aan de begroting van 2017 worden toegevoegd, zodat de uiteindelijke ‘winst’ zo’n 3,5 miljoen euro is.

Dit bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve, stellen B&W voor, maar daarover beslist uiteindelijk de gemeenteraad. Aangezien er volgend jaar verkiezingen zijn is het niet denkbeeldig dat nog een deel van het bedrag dat is overgehouden wordt uitgegeven.