Schaduwraadsleden

Zou het niet handig zijn dat de politieke partijen in de gemeenteraad van Hardenberg een archief gaan bijhouden met hun eigen standpunten en motiveringen om voor of tegen iets te zijn?

Acht jaar geleden vond de gemeenteraad het niet meer nodig dat er plaatsvervangende raadsleden zouden zijn. Dat waren niet-gekozen raadsleden die de plek van een raadslid bij een commissievergadering innamen.

Voorheen hadden partijen als GroenLinks (Eef Ditteweg, Sonja Rasenberg), OPV (Jeroen Spoor) en Liberaal Hardenberg (Eddy Bruins, Endi Schaub) een vervanger, omdat het eenmanspartijen waren en de gekozen raadsleden niet bij twee commissievergaderingen tegelijk konden zijn.

In 2010 waren CDA, PvdA en VVD tegen het verlengen van de mogelijkheid. Met name CDA-fractievoorzitter Henk Meulink had flink tabak van de ondermaatse prestaties van sommige vervangers. Maar officieel zeiden ze dat het vooral om principiële redenen was: de plaatsvervangers hadden geen mandaat van de kiezers.

De andere partijen – ChristenUnie, GroenLinks en OpKoers – waren voor, hoewel een prominent vrouwelijk CU-raadslid zich nog wel liet ontvallen dat die vervangers zich wel bescheiden zouden moeten opstellen.

Vorige week werd de zaak weer eens teruggedraaid. Met name de huidige CDA-fractievoorzitter was zeer enthousiast over het voorstel om elke partij een plaatsvervanger te gunnen. Niet alleen de kleine fracties, nee, elke partij mag een plaatsvervanger benoemen. Kunnen ze warmdraaien voor wanneer het echte werk begint, bijvoorbeeld als ze over 4 jaar daadwerkelijk gekozen worden, was een belangrijk argument. Zeker, het kost extra geld, het levert extra werk op voor de griffier en ambtenaren, onderwerpen worden in de commissievergadering door persoon A en in de raadsvergadering door persoon B besproken en er wordt politiek bedreven door personen die niet gekozen zijn door de kiezers. Maar werkverdeling en warmdraaien waren doorslaggevend.

Ook VVD en PvdA waren nu weer voor het benoemen van plaatsvervangers. Alleen een voorstemmer van 2010, OpKoers, lag dit keer wat dwars.
In het verleden heeft die partij geprofiteerd van de mogelijkheid om een extra commissielid te benoemen, toen het nog een mini-partij was. Nu is ze niet tegen, maar vindt ze dat de regel alleen moet gelden voor partijen met 1 of 2 raadsleden, want het komt toch niet vaak voor dat er twee vergaderingen tegelijk zijn.

Is dat zo? Even kijken naar 2017 en dan zie je dat het vorig jaar vier keer van de tweeëntwintig vergaderingen is voorgekomen: in mei, juli, oktober en november.

De straks te benoemen schaduwraadsleden wacht wel een zware taak. Mochten ze niet voldoen dan kan over vier jaar maar zo besloten worden dat het fenomeen schaduwraadslid weer verdwijnt.
Het argument dat het geslinger tussen wel-niet-wel-niet de politiek geen goed doet is waarschijnlijk onterecht. Iedereen is straks toch vergeten wat de raadsleden hebben besloten. Want net zomin als een politieke partij beschikt een kiezer over een goed archief.